Industrialisatie woningbouw

Vraagstukken
Industrialisatie woningbouw

In de zuidelijke Randstad moeten tot 2040 circa 240.000 woningen worden gerealiseerd, waarvan zeker 170.000 in bestaand, stedelijk gebied. Een tekort aan bouwcapaciteit is een bedreiging voor het realiseren van de woningbouwdoelen. Uit diverse verkennende bijeenkomsten van De Bouwcampus is naar voren gekomen dat één van de oplossingen voor het tekort aan bouwcapaciteit een industrialisatie van de woningbouw is; de woning wordt als compleet seriematig product gezien in plaats van traditioneel projectgebonden op de bouwplaats samengesteld bouwwerk. Bijkomende voordelen van industrialisatie: minder (stikstof)uitstoot op de bouwlocatie, reductie van arbeidsinzet per woning, efficiënter gebruik van materialen, circulair bouwen, verlaging van faalkosten (waardoor reductie van de kostprijs), kwaliteitsverbetering door procesbeheersing en verlaging van overlast op de bouwplaats.

Er zijn meerdere aanbieders van geïndustrialiseerde woningbouwsystemen, maar in Nederland wordt woningbouw nog beperkt via deze weg gerealiseerd. Verdergaande industrialisatie vraagt om regie in aantallen, systeembegrenzingen en tijd. De Provincie Zuid-Holland heeft De Bouwcampus gevraagd om in co-creatie met gemeenten, aannemers, ontwerpers, ontwikkelaars, toeleveranciers en kennisinstellingen oplossingen te ontwikkelen voor het vraagstuk: Hoe kan een structurele versnelling en opschaling van industriële woningbouw worden bereikt? De Verstedelijkingsalliantie is hierbij een van de belangrijke betrokkenen.

Doe mee aan het transitietraject en zorg mede voor schaalvergroting van geïndustrialiseerde woningbouw!


Deel deze pagina

Aanleiding

Vanwege tekorten in de bouwcapaciteit stijgen de kosten voor bouwprojecten. Dit zet de haalbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid van binnenstedelijke projecten onder druk. Uit een eerder co-creatietraject is een belangrijke doorbraak geformuleerd voor het snel realiseren van woningen: het opschalen van de industriële woningbouw. Dit wordt onderschreven door het Ministerie van Binnenlandse Zaken (Motie van de leden Dik-Faber en Van Eijs over proeftuinen voor innovatie en een impuls voor prefab) en provincies (Coalitieakkoord Provincie Zuid-Holland). Ook in de Woondeal wordt industriële woningbouw genoemd om voor de noodzakelijke versnelling te zorgen.

Alle partijen in de bouwkolom hebben belang bij een continue bouwstroom. Flexibele, hoogwaardige en industrieel vervaardigde woningbouwconcepten kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de continue bouwstroom omdat deze minder afhankelijk zijn van het personeelstekort. Bovendien hebben industrieel vervaardigde woningen een kortere productietijd en een stabielere marktprijs. Door voor een langere periode het gewenste productievolume en de -typologie vast te leggen kan de aanbodzijde investeren in innovatie en opschaling van het productievolume.

Op technisch vlak is er veel onderzocht en ontwikkeld, maar toch komt industrialisatie niet van de grond. Integraal werken en ontwikkelen binnen de huidige wetgeving, bestaande bureaucratie en marktwerking is enorm complex. Door de huidige maatschappelijke druk en bestuurlijke bereidheid en regie is nu de tijd om het daadwerkelijk te gaan doen!

Doel

Dit transitietraject heeft als doel om snellere en bredere inzet van de industriële productiecapaciteit van innovatieve en efficiënte bouwvormen, zoals flexibele en/of conceptbouw (beton-, houtbouw), in de zuidelijke Randstad te bereiken. De ambitie van de Provincie Zuid-Holland is om van 10% naar 50% geïndustrialiseerde woningen van het totaal aantal te realiseren woningen te komen. Om dit voor elkaar te krijgen dienen er gebied overstijgende afspraken tot stand te komen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. De volgende doorbraken worden beoogd:

• Heldere formulering van industrialisatie woningbouw
• Inzicht in belemmeringen en hoe versnelling van woningbouw door industrialisatie gerealiseerd kan worden
• Het opschalingsperspectief toetsen in actuele bouwlocaties van diverse partijen (bijvoorbeeld plot 7 in Delft)
• Het opschalingsperspectief mogelijk maken
• Een handelingskader voor o.a. overheden, projectontwikkelaars, bouwers, brancheverenigingen en industriële fabrieken

Aanpak

We nodigen gemeenten, aannemers, ontwerpers, ontwikkelaars, toeleveranciers en kennisinstellingen uit om gezamenlijk oplossingen voor het vaagstuk te ontwikkelen. We begeleiden een co-creatietraject met de volgende sessies:

Verkennen
Tijdens het co-creatietraject Balans Wonen – Werken in 2030 is de verkenning van de vraag geweest. De belangrijke doorbraak die is geformuleerd voor het snel realiseren van woningen is het opschalen van de industriële woningbouw.

Verrijken
We verrijken met elkaar de hoofdvraag en de achterliggende belemmeringen. Marjet Rutten zal een inleiding geven over de laatste ontwikkelingen op het gebied van industriële woningbouw.

Datum: dinsdag 28 januari 
Tijdstip: 14.00 – 18.00 uur
Locatie: De Bouwcampus

Verdiepen
We verdiepen de kennis uit de eerste sessie met het ontdekken van de vraag welke systeemdoorbraken noodzakelijk en effectief zijn om versnelling en opschaling van industriële woningbouw mogelijk te maken. We onderzoeken aan welke knoppen je kunt draaien om verandering mogelijk te maken en hoe je dit mogelijk maakt.

Datum: donderdag 27 februari
Tijdstip: 14.00 – 18.00 uur
Locatie: De Bouwcampus

Oogsten
Na de inventarisatie van welke knoppen er zijn om aan te draaien, gaan we concrete oplossingen formuleren voor de vraag: Hoe realiseren we de systeemdoorbraken?

Datum en tijd n.t.b. met de groep.

Opschalen
De oplossingen voor het realiseren van systeemdoorbraken worden geborgd binnen alle ontwikkelingslocaties van de Verstedelijkingsalliantie.

Meedoen

Heb je vragen en/of opmerkingen? Neem dan contact op met Eva Louwerenburg: e.louwerenburg@debouwcampus.nl.