Adaptief en flexibel vastgoed

Gebruikersgerichte, toekomstbestendige werkplekken

Aanleiding

De vraag naar en de functie van veel kantoorpanden is aan verandering onderhevig. Werknemers hebben steeds meer behoefte aan flexibiliteit met een aantal dagen in de week thuiswerken en het indelen van werkuren op een dag. Het gevolg is dat veel van de huidige kantoorpanden een groot deel van de week leeg staan. Deze trend wordt versterkt door Covid-19 waardoor steeds meer mensen thuiswerken. De reden van medewerkers om naar kantoor te komen verschuift naar samenwerken met collega’s en behoefte aan sociaal contact. Daardoor worden andere eisen aan een pand gesteld met gewenste flexibiliteit in vraag en aanbod.

Zowel vanuit de overheid als vanuit de maatschappij neemt de druk toe op organisaties om panden duurzaam te benutten. Organisaties dienen op zoek te gaan naar manieren waarop zij hun panden toekomstgericht kunnen verduurzamen en in kunnen spelen op de aangepaste wensen van werknemers. Daarom willen we in dit traject onderzoeken welke veranderingen nodig zijn en hoe deze gerealiseerd kunnen worden.

Doel

Een werkplek toekomstbestendig maken is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Niet alleen zijn er technische aanpassingen gewenst, zoals de ICT en de beveiliging van een pand, maar ook behelst het een organisatievraagstuk. Het vraagt om gedragsverandering van gebruikers, gebouwbeheerders en uitvoerders van onderhoud. De aanpassingen aan een pand raken ook de cultuur van een organisatie. Een toekomstbestendig pand moet in staat zijn om in te spelen op de ontwikkelingen en eisen in de loop van de tijd met op flexibiliteit gerichte dienstverlening en samenwerkingsovereenkomsten.

Dit programma heeft als doel om met verschillende partijen gezamenlijk te achterhalen hoe kantoren toekomstbestendig gemaakt kunnen worden. Waar ligt precies het probleem en welke bestaande structuren moeten doorbroken worden om de gewenste aanpassingen aan panden door te voeren?

Aanpak

Gezamenlijk met diverse partijen heeft een verkenning plaatsgevonden van de opgaven die er spelen binnen de verschillende organisaties op het gebied van adaptief en flexibel vastgoed. Het verslag van deze verkennende bijeenkomsten is onderaan deze pagina te lezen. De input is samengevat in de oneliner: 100 jaar extra en klokje rond gebruik van gebouwde vastgoed. Door de functie en de gebruiker van een pand uitwisselbaar te maken, gaan panden langer mee. De levensduur van de panden wordt hierdoor vergroot en de maatschappelijke waarde neemt toe. Door daarnaast ook de panden in de avonduren en weekenden te gebruiken, worden de schaarse kantoorpanden beter benut.

In Nederland gebeurt op dit moment al ontzettend veel, maar in de praktijk blijkt het lastig om hier vervolg aan te geven en het op te schalen. Om deze transitie aan te jagen, wordt vanuit De Bouwcampus een webinar-reeks georganiseerd waarin interessante voorbeelden en leerervaringen kunnen worden verkend en gedeeld. Tijdens deze webinars zal tevens specifiek een koppeling worden gemaakt met de praktijk. Het blijft niet alleen bij het delen van kennis, maar hoe kunnen de opgehaalde inzichten worden toegepast binnen de diverse organisaties? Waar lopen we tegenaan en wat weerhoudt ons om dit te doen? Naast de webinars zullen ook twee intercasu georganiseerd worden. Tijdens deze intercasu worden concrete casussen besproken waarbij gezamenlijk over een oplossing wordt nagedacht.

Wij hebben zelf al een aantal interessante partijen op het oog om voor deze webinars en intercasu uit te nodigen, maar komen ook graag in contact met andere organisaties. Ken je een interessante spreker of organisatie met een succesvolle ervaring met betrekking tot bovenstaande thema’s? Of heb je zelf een interessante casus die je graag wilt inbrengen? Dan horen wij het graag!

Het voorlopige programma voor de webinar-reeks is als volgt:

 28 april  Webinar: Center for People and Buildings - Identiteit en verbinding 
 2 juni  Webinar: Arcadis - Ervaringen uit de praktijk
 Eind juni  Intercasu
 Begin juli  Webinar: Samenwerken met (keten)partners

De mensen

Rob Konings

Transitiemanager

Frederieke Sedee

Transitiemedewerker


Documenten


Agenda

  • 14/12/2021
    Terugkoppeling Adaptief en flexibel vastgoed | 100 jaar extra en klokje rond

    Terugkoppeling Adaptief en flexibel vastgoed | 100 jaar extra en klokje rond

    De Bouwcampus heeft rondom het transitietraject ‘Adaptief en Flexibel Vastgoed’ het afgelopen jaar diverse bijeenkomsten georganiseerd. Wat is nodig om ervoor te zorgen dat vastgoed ‘100 jaar extra en klokje rond’ gebruikt kan worden? Hoe zorgen we ervoor dat de functie en gebruiker van een pand uitwisselbaar zijn, zodat de levensduur van een pand vergroot kan worden en kantoorpanden beter benut kunnen worden? Verslagen van de bijeenkomsten zijn terug te vinden op de trajectpagina.

    Een eerste verkenning rondom dit thema begin dit jaar heeft geresulteerd in een traject waarin kennis en ervaringen zijn uitgewisseld. Vanuit De Bouwcampus hebben wij gereflecteerd op dit traject. Wij hebben teruggekeken op de ontwikkelingen die het afgelopen jaar hebben plaatsgevonden, zowel wat betreft de energie binnen dit traject als de maatschappelijke tendens. Wij hebben geprobeerd te analyseren wat belangrijke factoren of momenten zijn (geweest).

    Graag koppelen wij onze ideeën hierover aan jullie terug op dinsdag 14 december van 10 – 12 uur. Wij zijn benieuwd hoe jullie tegen deze ontwikkelingen aankijken en verkennen graag samen met jullie wat dit betekent voor de vervolgstap.

    Wanneer?

    Dinsdag 14 december 10:00 - 12:00 uur (online)

    Aanmelden

    Aanmelden kan door een mail te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..


Nieuws

  • 09/06/2021
    Blog | Rob Konings over het aanjagen van duurzaam gebruik van vastgoed

    Blog | Rob Konings over het aanjagen van duurzaam gebruik van vastgoed

    Thuiswerken als aanjager voor duurzaam gebruik van vastgoed

    Afgelopen weekend bracht ik met mijn vrouw en kinderen een bezoek aan het Nederlands Openluchtmuseum. “Typisch,” zei mijn vrouw toen we één van de boerderijen daar verlieten: “in die tijd werkte iedereen vanuit huis.”

    Werken vanuit huis, of bijvoorbeeld in de (stedelijke) natuur - zoals onlangs weer gepromoot tijdens de outdoor office day - is een van de bewegingen die door de COVID-19-pandemie is versterkt. In deze beweging is de functie van veel vastgoed, zoals kantoren, aan verandering onderhevig. Steeds meer mensen hebben de behoefte om daar te werken, wanneer het hen het beste past.Samenwerken, ontmoeten en individuele werkzaamheden lijken daarbij in andere dimensies plaats te vinden. Niet alleen ruimtelijk en geografisch maar ook in tijd (asynchroon werken).

    Noodzakelijk, maar (te) lastig?

    Deze beweging zorgt niet alleen voor andere eisen aan de flexibiliteit en adaptiviteit van het vastgoed waar mensen (samen)werken en ontmoeten, maar kan ook fungeren als aanjager om vastgoed meer duurzaam te benutten. Ook voor wat betreft de reisbewegingen daarnaartoe en hergebruik.

    Dat dit meer duurzaam benutten van vastgoed noodzakelijk is, is voor mij een gegeven. De bouw is verantwoordelijk voor 50% van het grondstoffenverbruik, 40% van het totale energieverbruik en 35% van de CO2-uitstoot. Met de opgave om in 2050 100% circulair, duurzaam en energieneutraal te zijn rijst de vraag: doen we de juiste dingen en voldoende snel? De uitspraak in de klimaatzaak van Urgenda tegen Shell geeft daar volgens mij het antwoord op.

    Dus wat kunnen we – kan ik! – (anders) doen en in voldoende snel tempo?

    Voor het traject Adaptief en Flexibel Vastgoed bij De Bouwcampus is daarbij het vertrekpunt: 100 jaar extra en klokje rond gebruik van gebouwd vastgoed.

    Hoewel in Nederland best een aantal aansprekende voorbeelden is te vinden blijkt het in de werkpraktijk toch (te) lastig om hier op grote schaal navolging aan te geven. Waar ligt dat aan? Welke lessen zijn er met en van elkaar te leren? Welk gedrag hebben we te veranderen en welk gedrag juist niet? Weet jij het? Laat het me weten via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.!


    Lees ook: Blog | Vastgoed en groepsbinding; een onlosmakelijk verband

    PV RobKonings 08

  • 12/07/2021
    Blog | Vastgoed en groepsbinding; een onlosmakelijk verband

    Blog | Vastgoed en groepsbinding; een onlosmakelijk verband

    Het Europees Kampioenschap voetbal is net afgesloten, met misschien wel een kater voor Nederland. En hoewel er al veel is geschreven over (de prestaties van) het Nederlands Elftal wil ik daar ook nog wel iets over kwijt.

    Niet zozeer over welk systeem beter had gewerkt of wie op welke positie had moeten staan, maar wel hoe vastgoed doorwerkte in de groepsbinding van oranje.

    Om hierbij Ruud van Nistelrooij – een van de trainers – te citeren: “…zag ik in Zeist een prachtig schouwspel. De hele groep was samen in een grote ruimte met elkaar bezig (…) In Noordwijk waren we meer verspreid in groepjes. Hier wordt samen gegamed, gekaart, gepraat, koffiegedronken (…) Dat hiërarchische van vroeger zie ik helemaal niet.”

    Van Nistelrooij’s ervaring sluit goed aan bij de conclusie van de Universiteit Utrecht dat de fysieke ruimte – het gebouw – een plek is om verbinding te voelen.

    Gelijksoortige conclusies zijn ook getrokken tijdens de door
    De Bouwcampus – samen met het Center for People and Building (CfPB) en Arcadis – georganiseerde webinars over identiteit en (ver)binding in relatie tot vastgoed.

    Organiseren en plaatsen van gemeenschappelijkheid lijken hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden: zowel in historische als (mogelijk) toekomstige context als in de vorm van fysieke en “verbeelde” gemeenschappen. Identiteit is daardoor een organisatievraagstuk dat vertaald moet worden naar het fysieke gebouw of (virtuele) werkplek. Een mensgerichte aanpak - wie zijn je medewerkers en wat hebben zij nodig? - lijkt daarbij ondersteunend te werken.

    Blijkbaar heeft oranje die inzichten al goed onder de knie. Nu nog even goed oefenen op die 5-3-2 voor een volgend toernooi…J

    Heb jij inspirerende voorbeelden, leerervaringen of hulpvragen die van invloed zijn op de transitie naar 100 jaar extra en klokje rond gebruik van gebouwd vastgoed? Dan verneem ik graag van je! Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.


    Lees ook: Blog | Rob Konings over het aanjagen van duurzaam gebruik van vastgoed

    PV RobKonings 08


Opgave

Verduurzaming Gebouwen & Omgeving

Doorbraken realiseren om de transitie naar een toekomst­bestendige en CO2-neutrale gebouwen­voorraad te versnellen. Voor utiliteits- en woningbouw, zowel nieuwe als bestaande gebouwen.

Over deze opgave

Verduurzaming Gebouwen & Omgeving

Doorbraken realiseren om de transitie naar een toekomst­bestendige en CO2-neutrale gebouwen­voorraad te versnellen. Voor utiliteits- en woningbouw, zowel nieuwe als bestaande gebouwen.

Over deze opgave