Bouwsteen: Houding en gedrag
Gedrag bepaalt het resultaat
Houding en gedrag bepalen hoe partijen samenwerken binnen seriematig aanbesteden. Niet de afspraak op papier, maar het dagelijks handelen maakt het (grote) verschil. In een langdurige samenwerking, waarin overheid en markt als één team optrekken, is gedrag daarmee een doorslaggevende factor.
Waarom is dit belangrijk?
Seriematig aanbesteden vraagt om continuïteit. Projecten volgen elkaar op, teams wisselen, maar de samenwerking moet overeind blijven. Tegelijkertijd ligt de kracht juist in leren en verbeteren over projecten heen. Dat lukt alleen als partijen elkaar weten te vinden, aanspreken en versterken. Houding en gedrag zijn daarmee direct van invloed op het succes van de hele bouwstroom.
Hoe ziet dit eruit in de praktijk?
Goede samenwerking begint met openheid. Partijen delen informatie, maken knelpunten bespreekbaar en zoeken samen naar oplossingen. Ze werken vanuit een gezamenlijk doel en nemen verantwoordelijkheid voor het geheel. Fouten worden niet weggedrukt, maar benut om te verbeteren. Zo ontstaat een samenwerking die voorspelbaar is en steeds beter wordt.
Belangrijke principes
De samenwerking steunt op een aantal heldere principes. Wederkerigheid zorgt voor balans in geven en nemen. Autonomie biedt ruimte voor vakmanschap. Eerlijkheid vraagt om transparantie, ook als het schuurt. Loyaliteit richt zich op de lange termijn. Evenredigheid houdt de samenwerking in balans. Integriteit zorgt dat afspraken betrouwbaar en navolgbaar blijven.
Toepassing in het proces
Houding en gedrag lopen als een rode draad door het hele proces. In de initiatiefase wordt bepaald welk gedrag nodig is. In de dialoogfase draait het om elkaar leren kennen en begrijpen. In de strategiefase wordt dit vertaald naar selectie en criteria. In de voorbereidingsfase ligt de focus op leren, evalueren en doorontwikkelen.
Instrumenten & hulpmiddelen
Samenwerking kun je concreet maken. De samenwerkingsladder laat zien waar een team staat en hoe het kan groeien. De communicatiepiramide helpt om scherp te blijven op inhoud, proces en relatie. Afspraken kunnen worden vastgelegd in een samenwerkingsplan en ondersteund met contractinstrumenten die het gesprek over samenwerking structureel maken.
Raakvlakken met andere bouwstenen
Zonder goede houding en gedrag komt leren niet van de grond. De bouwsteen lerend vermogen leunt hier direct op. Hetzelfde geldt voor samenwerkende opdrachtgevers, waar consistent gedrag en vertrouwen de basis vormen.
Meer weten?
Lees de volledige uitwerking van de Bouwsteen Houding en Gedrag
Contractvoorbeeld
Raamovereenkomst Poldergemalen (HHR)
Waarom: In deze raamovereenkomst zijn gedrag, samenwerking, kennisdeling en prestatiesturing contractueel geborgd.