Toekomst Noordersluis

Co-creatie Lab

Op dit moment wordt de grootste zeesluis ter wereld gebouwd in IJmuiden. Deze zeesluis neemt in 2022 de schutfunctie van de Noordersluis over. Rijkswaterstaat zou de Noordersluis daarom kunnen sluiten. De dichte sluis vormt dan alleen een dijk en een oeververbinding tussen Velsen en IJmuiden. Maar laten we dan interessante maatschappelijke kansen liggen?

Denk mee over de toekomst van de Noordersluis!

Wat zou jij met de Noordersluis doen? Ben jij een vernieuwer op het gebied van watermanagement, waterbouw, ruimtelijke ordening, (landschaps)architectuur, ecologie, energie, recreatie, cultuurhistorie, transport en/of vastgoed? Deel dan jouw passie en vernieuwende ideeën voor de Noordersluis! 

Aanleiding

De Noordersluis is de grootste van de vier sluizen die de scheepvaartverbinding vormen van de Noordzee en het Noordzeekanaal. Vanwege de schaalvergroting in de scheepvaart en de toename van de overslag in het Noordzeehavengebied wordt momenteel een nieuwe, grotere sluis gebouwd, de Nieuwe Zeesluis. Deze sluis zal de Noordersluis vervangen. Gezocht zal moeten worden naar een nieuwe toekomst voor de Noordersluis. Hierbij behoudt de Noordersluis in elk geval de functies waterkeren en oeververbinden. Wat voor maatschappelijke kansen zijn er nog meer voor dit object en gebied? Rijkswaterstaat roept experts uit alle werkvelden op om in een vroeg stadium mee te denken over kansrijke opties.

Noordersluis aanduidinglocatie

Doel

Rijkswaterstaat wil de Noordersluis en het gebied vanuit een ander perspectief bekijken met een diverse groep deelnemers om zo te komen tot kansrijke ideeën waar zij zelf niet op waren gekomen.

Bekijk de video-oproep van Bob Demoet, hoofdingenieur-directeur Rijkswaterstaat West-Nederland Noord voor een toelichting.

Aanpak

De Bouwcampus faciliteert een co-creatietraject om enthousiaste deskundigen, met uiteenlopende achtergronden, tot innovatieve, toekomstbestendige, duurzame ideeën en perspectieven te laten komen voor de toekomst van de Noordersluis. De zoektocht is breder dan alleen technische oplossingen en reikt verder dan de Noordersluis. We kijken naar de functies van het hele sluizencomplex en kansen voor het hele Noordzeekanaalgebied. Is de Noordersluis geschikt voor meerdere maatschappelijke doelen, zoals energieopwekking, vergroening van de haven, recreatie of iets heel anders?

De verkenningsbijeenkomst heeft op 29 januari 2019 plaats gevonden. Er volgen nu drie co-creatiesessies. Tussentijds zullen de teams die ontstaan hun ideeën verder uitwerken. Zie het tabblad 'Planning' voor alle geplande data.

  • Aanmelden

    De verkenningsbijeenkomst heeft inmiddels plaatsgevonden op 29 januari in de Felison Terrminal IJmnuiden. Lees hier het verslag.

    De tweede bijeenkomst die in het teken staat van ideeën ophalen en teams formeren, vindt plaats op dinsdag 12 februari bij De Bouwcampus in Delft. Het programma is als volgt:

    Programma

    15:00 – 15:30 uur:         Inloop

    15:30 – 16:15 uur:         Terugblik op startbijeenkomst / Toelichting op proces en uitleg principes co-creatie

    16:15 – 17:30 uur:         Open Space: pitches en reacties

    17:30 – 18:00 uur:         Pauze / Buffet

    18:00 – 18:20 uur:         Inspiratie door Bert Toussaint, Historicus Rijkswaterstaat: ‘Het complex IJmuiden in historisch perspectief’

    Hoe hebben we vroeger over het sluizencomplex nagedacht? Welke keuzes zijn in het verleden gemaakt die tot de huidige inrichting en functioneren van het complex hebben geleid?

    18:20 – 19:45 uur:         Vervolg Open Space

    19:45 – 20:00 uur:         Afsluiting

    Lees hier meer over de werkvorm Open Space.

    Aanmelden

    Heb je de eerste bijeenkomst gemist, maar wil je toch meedenken? Kom dan 12 februari naar de tweede bijeenkomst. Meld je aan via info@debouwcampus.nl met vermelding van 'Aanmelden tweede bijeenkomst Toekomst Noordersluis' en contactgegevens.

  • Verslagen

    Verslag verkenningsbijeenkomst 29 januari

    Op dinsdag 29 januari vond in de Felison Terminal in IJmuiden de eerste bijeenkomst plaats van het co-creatietraject Toekomst Noordersluis. Er was grote belangstelling voor deze opgave, waar 100 personen vanuit uiteenlopende achtergronden hun ideeën inbrachten voor een nieuwe bestemming van de Noordersluis die geen functie meer heeft als de grote nieuwe zeesluis in IJmuiden gereed is.

    Alle deelnemers werden aan boord van de Koningin Emma welkom geheten door Nanou Beekman, directeur netwerkontwikkeling bij Rijkswaterstaat West-Nederland Noord. Tijdens de rondvaart door het sluizencomplex gaf Jan Rienstra, omgevingsmanager Zeetoegang IJmuiden bij Rijkswaterstaat, op een bevlogen manier uitleg over het verleden, het heden en de toekomst van het sluizencomplex met de Noordersluis in het bijzonder. De deelnemers kregen zo een gevoel bij de context van de opgave en de grootte van het complex.

    In de Felison Terminal kon iedereen opwarmen tijdens het buffet waarna het avondprogramma van start ging. Laurens Schrijnen, directeur van De Bouwcampus, gaf een korte toelichting over de werkwijze van De Bouwcampus: “De traditionele rol van opdrachtgever – opdrachtnemer vervalt tijdens co-creatie. Dit geeft de deelnemers de vrijheid om ‘neutraal’ samen te werken en tot nieuwe inzichten te komen. Het is pre-concurrentieel en gericht op het ontwikkelen van ideeën en oplossingsrichtingen waardoor we ver kunnen blijven van de aanbestedingsfase.”

    Peter de Raaf, co-creatiecoach van De Bouwcampus, gaf daarna het startschot voor de eerste brainstormsessie. De deelnemers hebben zichzelf verdeeld in acht groepen waarin zij hun eerste ideeën en inzichten over het toekomstig gebruik van de Noordersluis met elkaar deelden. Er ontstonden levendige discussies waar de energie vanaf spatte.

    Bekijk hier de uitkomsten van de ideeënmotor per groep:

    Een aantal gedachtes en ideeën werd plenair met iedereen gedeeld. De diversiteit aan mogelijkheden voor de Noordersluis kwam al goed naar voren. Ook bleek dat enkele vergelijkbare ideeën zijn geopperd door verschillende groepen. Nanou Beekman sloot de bijeenkomst af en nodigde iedereen uit om op dinsdag 12 februari bij De Bouwcampus in Delft de ideeën nader uit te werken. Deelnemers kunnen dan hun favoriete idee pitchen. Ook ideeën die na afloop van de eerste sessie worden bedacht zijn uiteraard van harte welkom om gepitcht te worden tijdens de tweede bijeenkomst.

    00 Rondbaartboot
    01 Loopplank
    02 Nanou
    03 Rondvaart Plattegrond
    04 Rondvaart Plattegrond2
    05 Rondvaart Peter
    06 Rondvaart Janrietstra Dek1
    07 Rondvaart Janrietstra Dek2
    08 Rondvaart Dek1
    09 Rondvaart Dek2
    10 Rondvaart Noordersluis1
    11 Rondvaart JanRietstra Noordersluis
    12 Rondvaart Noordersluis2
    13 Rondvaart Noordersluis Techniek
    14 FelisonTerminal
    15 WelkomdoorPeter
    16 WelkomdoorPeter2
    17 Laurens ToelichtingDeBouwcampus
    18 OverhandigingMagazineDeVolgendeVerdieping
    19 Nanou En Deelnemer
    20 Groepje 1
    21 Groepjes2
    22 Groepje3
    23 Groepje4
    24 Groepje5
    25 Groepje6
    26 Groepje7
    27 Groepje8
    28 Groepje9
    29 Groepje10
    30 Ideeen
    31 Ideeen
    32 Presentatie Idee1
    33 Presentatie Idee2
    34 Presentatie Idee3
    35 AfsluitingMaarten
    36 Applaus Organisatie
    37 Aflsuiting Nanou

  • Achtergrondinformatie

    In 1876 werd door Willem III het Noordzeekanaal geopend. Deze vormde met de Zuidersluis en Kleine sluis de nieuwe verbinding tussen de Noordzee en de Amsterdamse haven. In 1896 werd de Middensluis in gebruik genomen. In 1911 is het besluit genomen om de Noordersluis te bouwen, omdat de Middensluis te klein zou worden voor de steeds groter wordende schepen. De Zuidersluis en Kleine Sluis konden nog maar 30% van de schepen verwerken en bij uitval van de Middensluis, zou de Haven van Amsterdam onbereikbaar worden voor 70% van de scheepvaart. De Noordersluis is voltooid in 1929 en in 1930 in gebruik genomen.

    Bouw Noordersluis 1929 1000px

    Algemeen

    • De Noordersluis is de grootste van de vier sluizen die de scheepvaartverbinding vormen van de Noordzee en het Noordzeekanaal.
    • Het Noordzeekanaalgebied is het tweede zeehavengebied van Nederland.
    • De havens Amsterdam, Beverwijk, IJmuiden en Zaanstad hadden in 2017 een recordhoeveelheid aan overslag van goederen van 100,8 miljoen ton. Amsterdam is hiermee de vierde haven in West-Europa.
    • Een groot deel van goederen die in het Noordzeekanaalgebied worden overgeslagen heeft een regionale bestemming of oorsprong en ondergaat in het Noordzeekanaal verwerking. Als verwerkingshaven onderscheidt het Noordzeekanaalgebied zich van de andere havens in de Rijn- en Maasmond. Deze havens hebben voornamelijk een doorvoerfunctie.
    • Vanwege de schaalvergroting in de scheepvaart en de toename van de overslag in het Noordzeehavengebied wordt momenteel een nieuwe grotere sluis gebouwd, de Nieuwe Zeesluis. Deze sluis wordt 500 meter lang, 70 meter breed en 18 meter diep. Deze sluis zal de Noordersluis vervangen.
    • Het is een uniek gebied met sluizen, een gemaal en veel partijen en belangen (gemeentes, bedrijven, haven, scheepvaart, et cetera).

     

    Feiten over de Noordersluis

    • De sluis is 400 meter lang, 50 meter breed en 15 meter diep.
    • De kolkbodem ligt op een niveau van NAP -15,5 meter en de drempels in de hoofden liggen op NAP -15 meter.
    • De kolk bestaat uit betonnen wanden gefundeerd op betonnen palen en damwanden. De kolkvloer bestaat uit stortsteen, net als de bodembescherming aan weerszijden van de sluis.
    • De sluis is in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd door bombardementen, met name het binnenhoofd en de kolkwanden.
    • De sluis is in 1956 ook de functie van oeververbinding voor wegverkeer gaan vervullen.
    • De sluis is in 1997 gerenoveerd.

    Dwarsdoorsnede Noordersluis

    Functies sluizencomplex

     

    Functies sluizencomplex

    Hydraulische belasting

    • De normfrequentie van de waterkering waar de Noordersluis toe behoort is 1/10.000 jaar, daarbij hoort een toetspeil van NAP +5,20 meter. De kerende hoogte van de deuren is NAP +5,85 meter. De laagst bekende waterstand in de buitenhaven van IJmuiden is NAP -2,50 meter, opgetreden in 1913. Deze waterstand heeft een overschrijdingsfrequentie van 1/100. Dit is gelijk aan het minimale schutpeil.
    • Het maximale schutpeil is een waterstand van NAP +3,40 meter, met een overschrijdingsfrequentie van 1/65. Wanneer de waterstand hoger wordt dan NAP +3,40 meter zal het peil in de kolk worden verhoogd naar NAP +2,00 meter om getrapt te kunnen keren. Het maximale verval zal daarom niet plaatsvinden bij hoogwater, maar bij schutten.

    Tekening NAP Noordersluis

    Tabel Waterstanden Noordersluis

  • Documenten

    Algemene beschrijving Noordersluis + maatgevende belastingen H2&H3 -B-

    In dit document wordt een algemene beschrijving gegeven over de Noordersluis en zijn Hydraulische randvoorwaarden en uitgangspunten te vinden. Dit document geeft een goed eerste overzicht van de Noordersluis.

    Geschiedenisbeschrijving bouw Noordersluis -B-

    In dit document staat beschreven waarom de Noordersluis is gebouwd en welke veranderingen er door de tijd hebben plaatsgevonden.

    Globale doorsnede tekeningen van de Noordersluis

     

  • Planning

    Programma dinsdag 29 januari – Verkennen

    Tijdens de eerste bijeenkomst introduceerden we de casus en het co-creatietraject. We zijn door het gebied gevaren en samen op zoek gegaan naar innovatieve, toekomstbestendige, duurzame opties.

    Data van de vervolgbijeenkomsten:

    12 februari 2019, 15:00 - 20:00 uur: De Bouwcampus, Delft – Ophalen & Formeren

    9 april 2019, 15:00 - 20:00 uur:: De Bouwcampus, Delft – Verrijken: voor het uitwerken van perspectieven is budget beschikbaar

    28 mei 2019, 15:00 - 20:00 uur:: IJmuiden – Oogsten: presentatie perspectieven en discussie in aanwezigheid van Bob Demoet

    Toelichting co-creatietraject

    Co-creatie is een vorm van samenwerking waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces en het resultaat van dit proces. Coaches van De Bouwcampus begeleiden dit gestructureerde maar creatieve proces. Zij creëren ruimte om te experimenteren en samen te zoeken naar innovatieve oplossingen. Experts uit verschillende werkvelden komen bij elkaar op basis van vrijwilligheid, passie en intrinsieke motivatie. Voorwaarden voor co-creatie zijn gelijkwaardigheid, vertrouwen en de bereidheid om inzichten te delen, open en transparant.

  • Contact

    Voor meer informatie over dit co-creatietraject kun je contact opnemen met procescoördinator Isaac de Boer Ferrier: i.deboerferrier@debouwcampus.nl / 015 20 26 070.

    Tijdens de verkenningsbijeenkomst zullen vragen over de Noordersluis verzameld worden. Antwoorden hierop en gevraagde aanvullende informatie zullen in dit co-creatielab geplaatst worden.


Deel deze pagina