Want bedrijven investeren niet op basis van hoop. Ze investeren als ze weten dat er langdurig werk aankomt. Als er continuïteit is. Voorspelbaarheid. Zeker nu de bouw- en infrasector midden in een enorme transitie zit. We vragen bedrijven om te investeren in nieuwe productiemethoden, digitalisering, duurzaamheid en industrialisatie. Om sneller, slimmer en schoner te bouwen. Maar die investeringen doe je alleen als je weet dat de markt er over vijf of tien jaar nog is.
Tegelijkertijd horen bedrijven al jarenlang dat de grote vervangings- en renovatieopgave eraan komt. Dat bruggen, sluizen, tunnels en viaducten massaal aangepakt moeten worden. Maar doordat besluitvorming en uitvoering steeds opschuiven, hebben sommige bedrijven hun pijlen inmiddels gericht op andere sectoren, zoals de energietransitie, defensie en verduurzaming van gebouwen. Begrijpelijk, want ook daar liggen grote opgaven.
Voorspelbaarheid is cruciaal. Maar voorspelbaarheid gaat overigens niet alleen over harde planningen. Bedrijven vragen vooral om eerder betrokken te worden. Om mee te kunnen denken op het moment dat opdrachtgevers nog keuzes maken over maatregelen, prioriteiten en fasering. Juist daar ontstaat ruimte om kennis, capaciteit en innovatie slim te organiseren.
Dat zagen we bijvoorbeeld ook tijdens Operatie Backstage waar opdrachtgevers en opdrachtnemers elkaar ontmoeten. Daar werd duidelijk waarom bedrijven soms afhaken: onhaalbare planningen, onduidelijke scopes en risico’s die volledig bij de markt worden gelegd. Maar we zagen ook wat wél werkt: transparantie, continuïteit en opdrachtgevers die de markt vroegtijdig betrekken.
Dat is volgens mij de belangrijkste les. Transities vragen meer dan ambitie en beleid. Ze vragen vertrouwen. En vertrouwen ontstaat alleen als partijen weten waar ze op kunnen bouwen. Letterlijk en figuurlijk. Misschien moeten we ophouden met verrast zijn dat de markt terughoudend wordt, zolang de overheid zelf onduidelijk blijft over de koers voor de lange termijn. Misschien is voorspelbaarheid inmiddels net zo belangrijk geworden als geld.
Nynke Sijtsma, Directeur De Bouwcampus
Deze column stond op 21 mei in Cobouw