Verslag SBIR on the Beach

Verslag SBIR on the Beach

De slippers konden vandaag in de kast blijven liggen vanwege het slechte weer, maar de sfeer was er niet minder om bij beachclub Down Under in Nieuwegein. Circa 60 deelnemers startten de bijeenkomst ‘SBIR on the beach’ op 15 augustus met een ontbijtje. Maurice van Rooijen, procescoach van de Open Leeromgeving Circulaire Viaducten en Bruggen, lichtte de context van deze ochtend toe. De zomer is de fase van verdieping voor de Open Leeromgeving. Over twee maanden komt de uitvraag op de markt. Themalijn Inkoop & Aanbesteding benutte dit zomerse moment om de markt te bevragen hoe zij denken dat de innovatiecompetitie SBIR straks het beste ingericht kan worden. Dieuwertje Damen gaf allereerst een inspirerende keynote presentatie waarna drie sprekers verschillende invalshoeken presenteerden op innovatie die in opdracht ontwikkeld wordt, vervolgens werd hier in een gesprekscarrousel over in discussie gegaan. Thematrekkers Jeroen Koopman en Steyn Reimert hebben nuttige input gekregen om door te kunnen pakken op hun thema Inkoop en Aanbesteding.

Bekijk hieronder de video waarin thematrekker Jeroen Koopman vertelt wat hij van de bijeenkomst vond.

Geplaatst: 22 augustus 2019

Deel deze pagina

De markt bevragen

Jeroen geeft aan dat er vooral opdrachtgevers in hun themalijn zitten. Als Rijkswaterstaat straks een SBIR inricht, dan willen ze goed aansluiten bij de markt, vandaar dat de markt nu uitgenodigd is. Normaal gesproken doet Rijkswaterstaat geen marktconsultatie in de zomer, maar er is toch een mooie opkomst. Omdat impact straks een van de beoordelingscriteria van de offertes zal zijn, starten we met een keynote spreker die een andere mindset schetst: hoe bewerkstellig je radicale verandering?

Duidelijke visie nodig om impact te maken met jouw innovatie

Dieuwertje Damen heeft Rainbow Collection opgericht om schaal te realiseren en bij te dragen aan de circulaire economie waar we naartoe moeten. ‘Mensen hebben de kennis al in pacht, kennen de technologie en de hardware. Maar om een circulaire economie te bereiken, gaat het over een andere mindset, een andere manier van samenwerken en het anders meekrijgen van mensen binnen je organisatie. De zachtere skills dus.’ Dieuwertje vraagt om in gesprek te gaan met degene naast je en te vertellen waar je trots op bent. Steyn geeft aan trots te zijn dat het gelukt is om in de zomer met de markt om tafel te zitten. Iemand uit de zaal is trots op een onderzoek dat hij gedaan heeft over circulariteit. Klik hier om het te lezen.

‘Duurzaamheid is een drijfveer van innovatie. Vaak wordt alleen gekeken naar output, naar meetbare resultaten. Als je impact wilt creëren, moet je naar het einde kijken, de outcome: wat wil je op breder maatschappelijk niveau bereiken? Je kunt het in kleine stapjes opbreken. Impactdenken helpt om focus aan te brengen en het dwingt je om je bewust te worden van de lange termijn. Je kunt je eigen talent en de behoefte uit de markt verbinden.’ Dieuwertje adviseert om de visie van een bedrijf in zijn totaliteit aan te geven, waar je over 5 jaar wilt zijn, wat de rol van het bedrijf in de toekomst is. ‘Ook moet je ervoor zorgen dat iedereen in je organisatie je visie begrijpt, op welke afdeling je ook zit. Iedereen zou zich elke dag moeten afvragen wat zij aan de visie kunnen bijdragen.’ Zij geeft het voorbeeld van de Petman van Pathé die door iemand van de afdeling facilitair bedacht is om petflessen te recyclen. ‘Zet je merk vervolgens in als platform voor verandering. Laat zien wat je struikelblokken waren, wat fout is gegaan en laat weten dat je de lange termijn voor ogen hebt. Je kunt het ook buiten je branche uitrollen en daar een inspiratiebron worden.’

Bekijk hier de presentatie van Dieuwertje. Als iemand voorbeelden van visie met impact in de publieke sector heeft, dan houdt een deelnemer zich aanbevolen deze te ontvangen.

Waarom wordt een SBIR ingezet?

Carla Dekker van RVO neemt alle aanwezigen mee in de procedure van een SBIR, een Strategic Business Innovation Research, die voor de uitvraag van circulaire viaducten en bruggen ingezet wordt. ‘Bij de uitdaging van circulair bouwen past een andere manier van inkopen. Er is bewust niet gekozen voor een innovatiepartnerschap, maar voor een SBIR, een innovatiecompetitie. De overheid is hierbij potentiële inkoper, maar niet verplicht af te nemen wat bij een innovatiepartnerschap wel het geval is. De drijfveer is om verder te komen dan onderzoek. Het is een getrapte competitie, met meerdere fases. Daarmee verklein je voor beide partijen het risico en wordt het ook aantrekkelijk gemaakt voor MKB-bedrijven om deel te nemen. Bij een SBIR behoudt de opdrachtnemer het intellectueel eigendom. De opdrachtgever krijgt wel bepaalde rechten om de kennis te kunnen benutten.’ Carla had nog veel langer uitleg kunnen geven, maar haar tijd zit erop; vragen worden behandeld tijdens het gesprekscarrousel.

Bekijk hier de volledige presentatie van Carla over SBIR.

Praktijkcase van de Provincie Overijssel over de inzet van een SBIR

Jantsje op de Hoek was launching customer van de PlasticRoad en Programmamanager van Startup in Residence. Zij vertelt dat de inkoop via een SBIR een win-win was voor zowel de inkoper als de leverancier. ‘Het was helemaal eerlijk en open.’ In Overijssel werd een SBIR ingezet om de bereikbaarheid van een aantal afgelegen dorpen te verbeteren. Er is heel bewust voor een pre-commercieel traject gekozen. ‘Inkoop vond dit een hoog abstractieniveau hebben, ze moesten appels en peren vergelijken. Ondernemers vonden dit juist fijn, ze kregen veel vrijheid om zelf dingen in te brengen. Zorg alleen wel dat het vraagstuk centraal blijft staan. Maak het niet te technisch. Schets een reëel probleem en maak het niet te veel alleen een onderzoekstraject.’

Een andere vorm die de Provincie inzette was de concurrentiegerichte dialoog. ‘Een lastige factor hierbij was dat er al een ontwerp lag waar twee jaar mee bezig was geweest om functionele wensen en eisen te bepalen en dat we van de markt verwachtten in drie maanden met oplossingen te komen. De boodschap van ondernemers was dan ook om meer tijd te nemen. Je moet uit oude stramienen komen om echte dialoog te kunnen voeren.’ De Provincie Overijssel heeft een paar 100 meter PlasticRoad ingekocht. Vragen van zowel bedrijfskant als inkoop kwamen aan bod: Wat is er nodig om het verder door te zetten? Waar levert het meerwaarde op?

De Provincie heeft ook ervaring met Innovatiepartnerschap waarvoor ze diverse vraagstukken gebundeld hebben. Er waren meer dan 80 inschrijvingen. 18 ondernemers werden geselecteerd voor haalbaarheidsonderzoek, daarna volgde een praktijktest met 11 bedrijven. ‘Het leuke was dat je een doorlopende leerlijn had. Als het goed gaat, dan gaat de Provincie echt inkopen. We hebben eerlijk risico’s en investeringen verdeeld.’

‘Bij meervoudig onderhands kijk je naar wat de competenties en de visies zijn en niet alleen naar de oplossing, die moet meegroeien. Stel de vraag ‘Hoe zie ik de toekomst?’, dan treed je op als innovatiepartner.’

Bekijk hier de presentatie van Jantsje op de Hoek.

Innovatie gaat verder dan pilots

Gerben Hofmeijer van AT Osborne verbaasde zich dat ministeries riepen: ‘Waar zijn innovaties?’ en ‘We mogen toch geen innovaties inkopen als ze er wel zijn?’ Dat kan anders!, dacht hij. Hij startte een onderzoek en won daarmee meerdere scriptieprijzen. ‘Het kán wel, je moet alleen slimmer zijn en handiger omgaan met de aanbestedingswet’, was zijn conclusie. Hij neemt een stelling in: 'innovatie is meer dan een pilot. Het gaat niet om de pilot. We moeten gaan beseffen dat een pilot een stapje is op weg naar wat je wilt bereiken. Dat je meer hebt om uit te kiezen. En meer om uit te kiezen, geeft meer aanbod.’ Gerben gaat in op de vraag hoe je ervoor zorgt dat als je de SBIR ingaat, je niet alleen een prototype hebt, maar ook de stap erna zet. ‘Je moet SBIR inzetten als een instrument, niet als doel. Rijkswaterstaat krijgt een nieuwe rol: niet meer controlerend zoals klassiek aanbesteden, maar motiverend en co-creërend. We moeten op zoek gaan naar hoe we dit gaan laten slagen.’

Bekijk de presentatie van Gerben Hofmeijer.

Gesprekscarrousel: Hoe maken we de innovatiecompetitie Circulaire Viaducten en Bruggen tot een succesvolle procedure?

Carla, Jantsje en Gerben gaan op drie verschillende plekken van de beachclub het gesprek met deelnemers aan over de innovatiecompetitie. Ook Jeroen en Steyn, thematrekkers Inkoop en Aanbesteden, bediscussiëren de procedure.

Lees hier de gespreksverslagen het carrousel.

Bij de plenaire afsluiting wordt aangegeven dat een Innovatiepartnerschap wellicht een betere optie was geweest dan een SBIR. Maurice reageert hierop door aan te geven dat de keuze al gemaakt is. Een SBIR sluit niet uit dat je een innovatiepartnerschap kan doen, andersom wel.

Er komt een ander kritisch geluid uit de zaal als conclusie van wat besproken is tijdens het carrousel: ‘Het commitment vanuit de markt is bij een SBIR anders. Je geeft je geheimen prijs en helpt anderen daarmee. Als wij als marktpartij niet meedoen aan deze procedure, hoe eerlijk is het dan ten opzichte van iemand die wél meedoet en betaald krijgt voor dit ontwikkeltraject? Ik weet dat je allemaal mee kunt doen, dat alles open is en gepubliceerd wordt, maar toch. Daarnaast is het voor een opdrachtgever comfortabel, marktpartijen moeten het slimste jongetje van de klas inzetten die daardoor niet in het bedrijf inzetbaar is. Je moet de markt verleiden!’  Maurice is bekend met het speelveld en antwoordt hierop dat de opdrachtgever bij een SBIR de mogelijkheid heeft om een opdracht te gunnen. Het gaat om innovaties implementeren i.p.v. ontwikkelen, SBIR heeft een langere horizon. ‘Wat ik lastig vind, is dat je over een kennelijk einde spreekt, waarin we pas net met een traject gestart zijn waarin markt en overheid anders samenwerken. De intentie is om iets radicaal te veranderen. Veel kleine stapjes maken een grote.’

Arjen Modderman van Nobleo oppert om een meting te organiseren, geïnspireerd op de presentatie van Dieuwertje: Wat was de impact van deze bijeenkomst op externe stakeholders? Arjen zal dit verder oppakken met de themalijn Inkoop en Aanbesteden.

Daarnaast komt een verzoek om nader te contacten met de aanwezigen. De deelnemers van de Open Leeromgeving vind je op de website en met het verslag kan een lijst namen doorgestuurd worden. Meer kan niet i.v.m. de privacy. Connecten kan ook via een forum, maar daar loopt het vaak spaak bij de monitoring. De Open Leeromgeving wil dit graag oppakken als daar behoefte aan is. Eerste stap: er is een LinkedIn Groep van de Open Leeromgeving opgericht. Word lid en gebruik dit om jouw stelling of vraag in te brengen en te reageren op die van anderen!

Vervolg

Vandaag is veel input gegeven. Dit zal de themalijn Inkoop en Aanbesteden in eerste instantie verwerken waarna het gedeeld wordt met de andere vijf themalijnen zodat we naar een collectief toewerken. Op 12 en 13 september werken alle themalijntrekkers aan een gemeenschappelijke uitvraag. In oktober zullen de inzichten tijdens een symposium gedeeld worden. Meer informatie hierover volgt.

01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17