Vervangingsopgave Grip op de Maas

Co-creatie Lab
Vervangingsopgave Grip op de Maas

Vanaf de 20-er en 30-er jaren van de vorige eeuw zijn natte kunstwerken zoals sluizen, stuwen en gemalen, gebouwd om het hoofdwatersysteem aan de wensen van de samenleving aan te passen. Na de aanleg verschoof de aandacht naar beheer en onderhoud. Inmiddels zijn de oudste kunstwerken aan vervanging toe. Dat is een grote en complexe opgave: een opgave die te groot is voor Rijkswaterstaat alleen en ook de oplossing is (nog) niet direct helder. Aan de hand van concrete projecten willen we de gedachtevorming en kennisontwikkeling over de vervangingsopgave op gang brengen. 

 

Ga hier direct naar de verslagen van de bijeenkomsten

 


Deel deze pagina

Aanleiding

In Nederland, maar dat geldt ook voor de meeste geïndustrialiseerde landen, is de infrastructuur gebouwd en doorontwikkeld in de eerste helft van de 20ste eeuw, dus in de periode 1900-1950. Het merendeel van deze infrastructuur is aan vervanging toe. Dat geldt ook voor de kunstwerken in de drie netwerken die Rijkswaterstaat beheert; het hoofdwegennet, het hoofdvaarwegennet en het hoofdwatersysteem. Deze kunstwerken zoals stuwen, sluizen, gemalen etc naderen hun einde levensduur en zijn aan vervanging toe. Sommige vervangingsopgaven zijn complex omdat de kunstwerken geschakeld zijn en in samenhang de gewenste functionaliteit leveren.

Een van die complexe opgave betreft de stuwen in de Maas. Onder de titel Grip op de Maas worden in 2015 vier bijeenkomsten gehouden. De stuwen en sluizen in de Maas zijn aan het begin van de 20ste eeuw aangelegd om de Maas bevaarbaar te maken ten behoeve van het transport van kolen van Limburg naar de Randstad. Het bevaarbaar maken van de Maas vergde een forse systeemingreep in de vorm van sluizen, stuwen en kaden. De vraag is nu of voor de komende vijftig tot honderd jaar in dezelfde lijn moet en kan worden doorgegaan of dat er (systeem) alternatieven zijn.

Dat is een grote en complexe opgave: een opgave die te groot is voor Rijkswaterstaat alleen en ook de oplossing is (nog) niet direct helder. Aan de hand van concrete projecten willen we de gedachtenvorming en kennisontwikkeling over de vervangingsopgave op gang brengen. 

INITIATIEFNEMER

Rijkswaterstaat is als beheerder van deze kunstwerken de initiatiefnemer. Voor Rijkswaterstaat is de pré-concurrentiële en neutrale omgeving van De Bouwcampus de ideale plek om samen met de markt, kennispartners en beheerders aan deze opgave te werken. De ontwikkelde kennis kan vervolgens worden benut voor gelijksoortige opgaven. 

Doel

Samen met u willen we de bovenstaande gedachtenlijn toetsen en op zoek gaan of er een optimaler ontwerp (anders dan 1:1 vervanging) voor de inrichting/het functioneren van de Maas als transportnetwerk mogelijk is.

Daarbij spelen ook de volgende onderwerpen een rol: hoe houden we rekening met het feit dat de levensduur van constructies (80-100 jaar) groter is dan de beleidshorizon (20-30 jaar)? En hoe gaan we om met veranderingen gedurende de uitvoeringsperiode (10-30 jaar) zoals maatschappelijk, economisch, klimatologisch, beschikbare kennis en beschikbare techniek?

De uitkomsten van de bijeenkomsten worden benut om de vervangingsstrategie verder uit te werken.

Aanpak

Vervanging van de stuwen in de Maas is de eerste opgave waaraan Rijkswaterstaat in een co-creatieproces op De Bouwcampus samen met u wil werken. Op basis van recent onderzoek is de huidige gedachtenlijn voor vervanging als volgt kort samen te vatten: scheepvaart is de belangrijkste beleidsdoelstelling voor de Maas, en met 1-op-1 vervanging (de stuwen vervangen op dezelfde locatie en met dezelfde functionaliteit) wordt de scheepvaart het sterkst gestimuleerd.

Oogst tot nu toe

Verslagen van de bijeenkomsten

Plenaire bijeenkomsten

Perspectieven

De perspectieven die tijdens de bijeenkomst op 7 december zijn gepresenteerd kun je via onderstaande links downloaden:  

Van de bijeenkomsten in fase 2 rondom het perspectief Energie & energiek zijn verslagen en presentaties beschikbaar via onderstaande link.

Verslagen van bijeenkomsten Energie & energiek 

Voorbereidingsteam

Voorbereidingsteam
In aanloop naar de bijeenkomsten van 17 september, 18 november en 7 december is het Voorbereidingsteam een aantal keer bij elkaar gekomen. Lees hieronder de verslagen van deze bijeenkomsten: 

 

Perspectieftrekkers

In een selecte groep is aan de slag gegaan met de inrichting van de volgende fase in het co-creatieproces. Lees hieronder de verslagen van de bijeenkomsten van de Perspectieftrekkers: 

 

Vervolg Grip op de Maas

  • Op 28 januari 2016 zijn het Voorbereidingsteam en de Perspectieftrekkers bijeen gekomen bij stuw Lith, voor het vervolg van Grip op de Maas. Lees hier het verslag van deze bijeenkomst. 
  • Op 30 maart 2016 ontmoetten het Voorbereidingsteam en de Perspectieftrekkers elkaar voor een vervolgbijeenkomst Grip op de Maas. Lees hier het verslag. 
  • Op 7 juni 2016 was er overleg tussen de Perspectieftrekkers, het Voorbereidingsteam en David Janssen en Pim Breek van het Ministerie I&M (beleidsdirecties Ruimte & Water en Bereikbaarheid). Lees hier het verslag. 
  • Op 30 augustus was de maandelijkse ontmoeting tussen de perspectieftrekkers en het voorbereidingsteam. Er is gebrainstormd over de opgave en een weg uitgestippeld richting de volgende bijeenkomsten. Lees hier het verslag. 
  • Op 4 oktober stond 'funding' centraal tijdens de maandelijkse ontmoeting tussen de perspectieftrekkers en het voorbereidingsteam. Lees hier het verslag en bekijk hier de presentatie van Wim van Hengel.  
  • Op 3 november werden de leidende principes besproken. Lees hier het verslag van de bijeenkomst. 
    Bijbehorende presentaties: 
    Pitches leidende principes (perspectieven: Hartsrivier, Radicaal Ontwerpen, Adaptieve Maas, Energie & Energiek en Beleving) 
    Pitch Infocratie (voorheen: Ballonnen en Bakstenen)
    Presentatie IenM
  • Op 9 mei 2017 was er opnieuw een bijeenkomst met de perspectieftrekkers, het voorbereidingsteam en beleid. Lees het verslag van deze bijeenkomst.

 

Oogstboekje

Er is een digitaal Oogstboekje gemaakt met daarin de inhoudelijke resultaten van Grip op de Maas en een terugblik op het proces. Lees het Oogstboekje hier

Grip op de Maas op InfraTech 2017

Tijdens een bijeenkomst op de InfraTech 2017 werd het co-creatietraject rondom Grip op de Maas besproken. Lees hier de blog over deze bijeenkomst. 

Bekijk ook de presentaties:

 

Meedoen

Neem voor meer informatie contact op met De Bouwcampus via info@debouwcampus.nl

VOLGENDE BIJEENKOMST

Neem een kijkje in onze events agenda

Specificaties

  • Werkvelden: waterbouw, ecologie, transport, infrastructuur, energie
  • Thema’s: sluizen, stuwen, bruggen, renovatie, duurzaamheid
  • Yammer

Partners

  • Rijkswaterstaat
    Samen werken aan een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland. Dat is Rijkswaterstaat.

Nieuws

Co-creatie voor slimmere vervanging

Co-creatie voor slimmere vervanging

Co-creatiesessies op De Bouwcampus brachten uitkomst voor een complex vraagstuk van RWS.
Steeds meer grip op de Maas

Steeds meer grip op de Maas

Ontwikkelingen rondom de vernieuwingsopgave Grip op de Maas.