Bouwcampus Idee Diner 2018

Bouwcampus Idee Diner 2018

Het is maandagavond 29 januari: buiten is het donker en het regent. Maar op De Bouwcampus bruist het van de energie. Deze avond vindt de tweede editie van het Bouwcampus Idee Diner plaats. Een high level executive bijeenkomst, exclusief voor partners van De Bouwcampus. Inspiratie en agendering staan op het menu. Drie gangen, drie sprekers en afsluitend een interview met Jan Hendrik Donkers (Loco Secretaris Generaal Infrastructuur en Waterstaat) en Bernard Wientjes (Voorzitter Taskforce De Bouwagenda). Bovendien een unieke gelegenheid om te netwerken.

Voorafgaand aan het diner is De Bouwcampus een partner rijker geworden. Vlak voor aanvang ondertekenden Robbert Klaasman (Managing Director Large Corporates bij Rabobank International) en Laurens Schrijnen (Directeur De Bouwcampus) de partnerovereenkomst. ‘Een toegevoegde waarde om nu ook een partij uit de financiële wereld aan tafel te hebben’, aldus Laurens.

Inspirerend en agenderend

De Promenade van De Bouwcampus is omgetoverd tot een mooie eetzaal, waar ruim 90 partners aan chique gedekte tafels plaats gaan nemen. Per gang wisselen de gasten van tafel. De bestuursleden van De Bouwcampus zitten verspreid over de elf tafels, zodat zij met zoveel mogelijk partners in gesprek kunnen gaan over resultaten en toekomstperspectieven. De bestuurders horen graag wat er leeft binnen het partnernetwerk, zodat de activiteiten van 2018 vorm kunnen krijgen.

Laurens opent het Idee Diner. Hij vraagt aan alle aanwezigen wat zij in samenwerking met elkaar kunnen doen om de thema’s van deze avond te concretiseren. Vervolgens wenst Laurens iedereen een smakelijke avond toe. Dat er vele productieve gesprekken gevoerd mogen worden!

Politie en de toekomst

De eerste gang is voor de politie. Leonard Kok (lid korpsleiding politie) laat ons een filmpje zien, waarin wij door de ogen van een politieagente kijken naar de huisvestingsopgave. Bij nieuwe huisvesting denkt de agente aan een laagdrempelige ontmoetingsplek voor collega’s én burgers. Nu zijn de politiekantoren vaak lange nauwe gangen. Niet bepaald uitnodigend. Misschien wel het belangrijkste uit haar verhaal is dat het kantoor een plek moet zijn om je thuis te voelen, om te ontladen en ontspannen, want, zo vertelt zij, de hulpdiensten maken veel mee op straat. De ervaringen van deze agente zijn de kern van Leonard zijn speech. “Goede huisvesting draagt bij aan de resultaten die de samenleving van ons verwacht.” Hij vult het aan met een belangrijke voorwaarde dat de kantoren moeten bijdragen aan de duurzaamheidsambities van Nederland. Ook op die manier kan en moet de politie de samenleving van dienst zijn.

‘Hoe kan de politie oplossingen bedenken die de duurzaamheid verhogen, zonder dat het meer kost?’ luidt de vraag van Leonard. Aan de meeste tafels ligt de nadruk op de behoefte vanuit de gebruiker: “Denk vanuit de faciliteiten voor de agent en niet meteen vanuit een vastgoedportefeuille. Op die manier wordt het vraagstuk eenvoudiger dan we denken.” Muziek in de oren voor Wim Pullen (Center for People and Buildings). Ook wordt de combinatie gezocht met andere hulpdiensten. Cees Buijs (Gemeente Rotterdam) vervolgt: “Veel overheidspartijen hebben nu hun eigen vastgoed, terwijl er qua gebruik heel veel overeenkomsten zijn, met de brandweer bijvoorbeeld.” Een soort sociaal maatschappelijke vorm van duurzaamheid. “Maak het gebruik minder afhankelijk van één specifieke groep en juist flexibeler voor meerderen. Ook naar de toekomst toe.”

Voor de technische elementen van het vastgoed, zoals hergebruik van de gevels en nieuwe manieren van energievoorziening zijn er ook ideeën te over. Bij het gezelschap aan de tafel onder leiding van Rob van Wingerden (BAM) ligt de nadruk daarnaast op de omvang van deze politieopgave. De kern is daar: schaal en integraal: “Over schaal gesproken. We benadrukken als bouwers vaak de 10 verschillen per locatie en vergeten vaak de 90 overeenkomsten die er mogelijk zijn.” Dan is iets al gauw een uniek project. “Over die overeenkomsten kunnen we integraal te werk gaan en de samenwerking zoeken, daar liggen de kansen.”

In de terugkoppeling aan Leonard wordt duidelijk dat bouwers zich betrokken opstellen bij dit vraagstuk. Wat opvalt is de diversiteit aan invalshoeken van de partners in deze eerste ronde. Samen biedt het partnernetwerk in potentie al een integrale oplossing aan de politie. Maar hoe zoeken wij de samenwerking met elkaar op? Welke afspraken maken wij onderling? Wellicht dat het volgende onderwerp daar meer inzicht in biedt.

Maatschappelijke meerwaarde creëren

Na de tafelwissel neemt Annet Bertram (DG Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk en DG Rijksvastgoedbedrijf bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) de microfoon over. Haar centrale vraag: hoe creëer je maatschappelijke meerwaarde met publiek vastgoed? Annet is verantwoordelijk voor 90.000 hectare grond, wat vergelijkbaar is met 60% van de provincie Utrecht. “Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) mag meer van zich laten zien met zo’n omvang!” Daar hoort ook een nieuwe aanpak bij wat haar betreft.

Het Hembrug terrein bij Zaandam, waarbij maatschappelijke doelen worden verbonden met de herontwikkeling van een gebied, is illustratief voor die nieuwe aanpak. Het gaat daar om een militair terrein, waar nu 1.000 woningen komen. Qua duurzaamheid komt daar veel bij kijken. “Het is niet makkelijk en een lange weg die we moeten afleggen, maar het kan wel”, vervolgt Annet. “We willen niet langer dat iedereen alleen maar zijn eigen klus doet, maar willen duurzaamheidseisen koppelen aan maatschappelijke doelen. En dat moet je echt samen doen. Je moet dan op zoek naar andere partijen die gelijke doelen hebben. Als je die partijen bij elkaar zet, gebeuren er ook interessante dingen. Dan gebeurt er meer. Energietransities kun je ook niet meer alleen lokaal aanpakken. Is het een goede gedachte om het samen te doen?”

Zeker. Bij Jan Hendrik aan tafel bijvoorbeeld: “Maar begin je probleem uit te vragen en niet de oplossing. Zij (de opdrachtgever) mag de vraag breder stellen dan nu gebruikelijk is. Opdrachtgevers delen op dit moment een aantal identieke uitdagingen, die zij niet alleen hoeven te tackelen. Overheden moeten dan ook in elkaar investeren.” Een kijkje aan een andere tafel, die van Annemieke Nijhof (Tauw). Daar wordt gesproken over leiderschap. De gasten aan deze tafel willen meer visie vanuit de politiek zien wat betreft de maatschappelijke meerwaarde. Sandra Erkens (TU Delft & Rijkswaterstaat): “Kies als het RVB daarin vervolgens je positie, met behapbare, concrete doelstellingen. Maar ga het vooral eens doen!” Over behapbaar gesproken, de diverse hoofdgerechten smaken erg goed.

De verschillende gesprekken hebben veel overlap. Bij Bert Geerken (TU Delft) wordt expliciet gediscussieerd over samenwerking. “Als het RVB de kennis en expertise van de markt meer wil benutten, dan moet zij transparanter worden in haar werkwijze. Als iedereen met een eigen agenda werkt schiet het niet op.” En: “we kunnen veel meer leren van andere projecten en ervaringen uit het verleden. Juist hier is transparantie onontbeerlijk, aan beide kanten (opdrachtgever en opdrachtnemer). Veel kennis blijft nog onbenut op deze manier.” In deze tweede ronde is de roep om samenwerking overduidelijk. Naar het lijkt één waarin transparantie en kennisdeling centraal staan, maar ook durf om elkaar uit te dagen én bevragen.

Het innovatiepartnerschap

Het dessert is aan Gerben. Gerben Hofmeijer (adviseur AT Osborne) spreekt over een nieuwe aanbestedingsprocedure: het innovatiepartnerschap. Zijn scriptie over de procedure viel twee keer in de prijzen en sindsdien geeft hij door het hele land masterclasses over de procedure die sinds juni 2016 beschikbaar is. “Met het innovatiepartnerschap is er niet langer een excuus om innovaties uit de weg te gaan. De vraag is: hoe gaan we het gebruiken?” Gerben richt zich daarmee direct tot de gehele zaal, die gevuld is met personen die niet zomaar een rol in de bouwsector hebben. “Er komen belangrijke ontwikkelingen op de bouwsector af die we niet kunnen negeren. Ook van buiten.” Hij doelt daarmee bijvoorbeeld op de mogelijkheid dat ons werk mogelijk uitgevoerd gaat worden door kunstmatige intelligentie. De beeldende vergelijking die hij maakt is met een stroomversnelling en de vraag of het slim is daar tegenin te zwemmen of de stroming te gebruiken om sneller vooruit te komen. Wat daarbij kan helpen is bijvoorbeeld een surfplank. Aan eenieder de vraag wat de stroomversnelling is in de context van de ontwikkelingen die op ons als bouwsector afkomen en kansen bieden en wat kan dienen als surfplank: het middel om op die stroomversnelling mee te gaan. Prikkelende onderwerpen voor het dessert.

Duidelijk wordt dat we in toenemende mate openstaan voor digitalisering. “We maken op verschillende plaatsen al gebruik van BIM, maar dat is nog slechts het begin” wordt geroepen aan de tafel van Jeroen Kruithof (TNO). Een aantal keer ‘surfles’ met BIM zou niet misstaan, om beter te begrijpen hoe we er gebruik van kunnen maken.

“We proberen van alles uit in onze sector”, klinkt het aan de tafel van Henk Homberg (Bouwend Nederland & TBI Bouw). “En waar we het nog niet doen, moeten we de mogelijkheden verkennen. Dat heeft tijd nodig.” Elke plank ligt immers weer anders. “Maar projecten zijn qua organisatie vrijwel gelijk. Dat is in onze leercurve nog niet terug te zien.” In potentie ligt er voor de sector dus een veel grotere stroomversnelling. Marten Klein (Ingenieursbureau Amsterdam) zittend aan de tafel van Henk, deelt dat Amsterdam sinds december is gestart met het innovatiepartnerschap, ten behoeve van vervanging van ca. 500 km kademuur in de hoofdstad. Zij zien dat met deze procedure veel nieuwe energie is opgewekt in de markt en dat ook veel nieuwe partijen zich laten zien. Voor hem is de procedure een stroomversnelling én een surfplank in één.

De tafel onder leiding van Theo de Boer (Valstar Simonis) behandelt een bijzondere stelling: “over 5 jaar is het onderscheid tussen opdrachtgever en opdrachtnemer weg.” Eén van de reacties daarop: “intensievere ketensamenwerking is de stroomversnelling die we nodig hebben om als bouwsector nog grotere sprongen te maken. Dat heeft inherent effect op de verhoudingen die nu bestaan tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.” Op die manier loopt het met de regels van het aanbesteden misschien ook wel los, omdat het gebrek aan intensieve samenwerking en vertrouwen soms kan leiden tot een beperkende interpretatie van de regels. “We doen soms alsof de regels van het aanbesteden het heilige geschrift zijn”, aldus Annet. Dat kan Gerben beamen. Het uitgangspunt van de masterclasses die hij geeft is dat de aanbestedingswet ons juist meer oplossingen biedt dan belemmeringen.

Trots

Ter afsluiting van het diner kregen Jan Hendrik en Bernard het woord, tijdens een interview door Anneke Witte (De Bouwcampus). Jan Hendrik gaf aan trots te zijn op de partners en partijen die kennis, tijd en capaciteit inbrengen om de maatschappelijke opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. Er zijn belangrijke stappen gezet die bijdragen aan de ambities van De Bouwagenda. Bernard is trots dat de politiek zich bewust is geworden van de enorme opgave waar de bouwsector voor staat. Hij benadrukte de noodzaak voor samenwerking tussen partijen, dus ook tussen de partners van De Bouwcampus en De Bouwagenda. Een passende voorzet om de thema’s van de avond ook werkelijk te gaan concretiseren.

Tot slot

Stichting De Bouwcampus vindt het belangrijk te horen welke thema’s en behoeften bij de partners leven, zodat zij de activiteiten voor haar partners in 2018 daarop aan kan sluiten. Het Idee Diner heeft hier waardevolle input voor opgeleverd. Via de nieuwsbrief informeren we je periodiek over de activiteiten op De Bouwcampus.

Eén van de belangrijkste activiteiten van De Bouwcampus is het verbinden van het sectorbrede netwerk. Heb je naar aanleiding van deze activiteiten vragen of ideeën om de activiteiten in te vullen en wil je gebruik maken van de denk en doe kracht binnen het Bouwcampusnetwerk? Neem dan contact op via info@debouwcampus.nl. Wij verbinden jou aan onze partners om samen te werken aan de vraagstukken op het gebied van wonen, werken en leven en daarmee aan de toekomst van Nederland. Wees welkom: De Bouwcampus is jouw werkplaats voor vernieuwing!

IN DE MEDIA
Lees het artikel dat op de website van Cobouw is verschenen n.a.v. het Idee Diner: Idee Diner van De Bouwcampus: de bouwleiders vinden dat het allemaal wel wat sneller kan en moet.  

Foto's

BC Ideediner Gedektetafel
BC Ideediner Gedektetafels
BC Ideediner Inloop
BC Ideediner Gesprek
BC Ideediner Spreker1 Laurens
BC Ideediner Spreker2 Leonard1
BC Ideediner Spreker2 Leonard2
BC Ideediner Spreker3 Annet
BC Ideediner Spreker4 Gerben
BC Ideediner Spreker5 Rabobank
BC Ideediner Tafel1
BC Ideediner Tafel2
BC Ideediner Tafel3
BC Ideediner Tafel4
BC Ideediner Tafel5
BC Ideediner Interview Bernard
BC Ideediner Interview JanHendrik
BC Ideediner Interview JanHendrik Bernard
BC Ideediner Interview JanHendrik Bernard2
BC Ideediner Overzicht
BC Ideediner Tafel6
BC Ideediner Toelichtingzaal1
BC Ideediner Toelichtingzaal2
BC Ideediner Toetje
BC Ideediner Vraagzaal
BC Ideediner Slot1
BC Ideediner Slot2

Ruimte voor experimenteren

Deel deze pagina