GRIP OP DE MAAS: 3E BIJEENKOMST

GRIP OP DE MAAS: 3E BIJEENKOMST

In de serie bijeenkomsten genaamd Grip op de Maas vond op 18 november de 3e bijeenkomst plaats op De Bouwcampus. Tijdens de vorige bijeenkomst op 17 september hebben verschillende deelnemers enthousiast hun perspectief op de Maas gepitcht en sloten andere deelnemers zich bij hen aan.

Geplaatst: 26 november 2015

Deel deze pagina

Wat was ook alweer de opgave?

De bijeenkomst begon met een uiteenzetting van de opgave. Wim van Hengel, projectleider Stuwen in de Maas, gaf aan dat de eerste van de zeven stuwen over tien jaar vervangen moet worden. Honderd jaar geleden zijn de stuwen aangelegd om kolentransport naar de Randstad mogelijk te maken. De centrale vraag nu is: wat is nu nodig? Vanuit welke perspectieven kunnen we nu naar de Maas als systeem kijken?

Vervolgens vertelde Maarten van der Vlist, De Bouwcampus, waar we staan in het proces. Benadrukt werd dat we hier bij elkaar zijn als experts in de neutrale, pre-concurrentiële omgeving van De Bouwcampus. Hier kan iedereen ongeacht zijn inhoudelijke achtergrond vanuit zijn passie bijdragen aan de perspectieven.

Perspectieven: van Hartsrivier tot Energieke Maas

De perspectieftrekkers presenteerden ieder wat zij met hun groep ontdekt hadden en welke verrijkingsvragen zij hebben voor hun perspectief. De pitches liepen uiteen qua opzet en boodschap, maar geven alle zes stof tot nadenken. Hieronder een schets van de perspectieven:

Hartsrivier
Een grote ingreep heeft een groot verhaal nodig. Hierbij gaat het om storytelling, niet in de zin van marketing maar in antropologische zin. Er zijn verhalen over het water, verhalen uit de geschiedenis, verhalen over de relatie met de Belgen. Hoe kun je de verhalen die gaan over de Maas en de onderliggende waarden vertalen naar de huidige opgave?

Download hier de presentatie Hartsrivier

Adaptieve Maas
Omarm de onzekerheid. Waar men vroeger bouwde voor 100 jaar is bouwen voor een dergelijke lange termijn niet meer wenselijk. Het is dus zaak zo flexibel mogelijk te bouwen, zodat je adaptief bent naar de toekomst. De pareltjes van dit perspectief zijn een waterbesparende rivier met scheepsliften en spaarbekkens en het ontwikkelen van nieuwe technieken als zelf varende containers, laadstations en eenvoudig passeerbare stuwen.

Download hier de presentatie Adaptieve Maas. 

Bakstenen en Ballonnen
We weten welke kunstwerken we nu hebben en hoe het systeem werkt. Dat zijn de bakstenen. We hebben wensen en ambities, dat zijn de ballonnen. De bakstenen en ballonnen zijn verbonden door een denkbeeldig touwtje en daar staat spanning op. De spanning wordt bepaald door 4 aspecten: 

1. De Maas is vele rivieren
2. Vele sterke meningen
3. Samenwerken in open processen
4. Open informatie. Hoe ga je met die  spanning om zodanig dat het tot inzichtelijke afwegingen leidt? 

Download hier de presentatie Bakstenen en Ballonnen. 

Radicaal ontwerpen
Hoe kun je ontwerpen op systeemniveau vanuit een leidend principe? Dit team heeft na een brainstorm over mogelijke leidende principes voorlopig gekozen voor de Maas als zoetwaterbekken. Het verlies van de functie goederenvervoer kan dan wellicht via een apart kanaal worden opgevangen. Als vervolgstap maakt het team een definitieve keuze voor een leidend principe om vanuit daar te bepalen wat te doen met de stuwen.

Download hier de presentatie Radicaal ontwerpen. 

Beleving
De stuwen liggen niet altijd even passend in het landschap. Om over toegankelijkheid van de stuwen maar niet te spreken. De dynamiek van het water en de constructieve schoonheid van de stuwen ('ingenieurskunst') kan hierdoor nu onvoldoende worden beleefd. Dat terwijl de stuwen juist kansen bieden als leerplek voor het onderwijs, als ontmoetingsplek, als belevingsplek, als ..... plek.

Download hier de presentatie Beleving. 

Energieke Maas
In lijn met de derde industriële revolutie wordt communicatie, energie en het transport van data steeds belangrijker. De Maas kan hier wellicht in benut worden wanneer we weten wat de gebruiker wil. Hoe kunnen we de MAAS-schappelijke waarde optimaliseren met als vertrekpunt de energietransitie? Dit team heeft ideeën als energieopslag in de Maas, koelte uit diepe wateren en aquafarming. 

Download hier de presentatie Energieke Maas. 

Verrijken en keukentafelgesprek

Na de pitches van de perspectieven volgden twee verrijkingsronden. Per ronde kozen  de deelnemers één perspectief om mee te denken. De perspectieftrekkers werden bestookt met vragen en ideeën over hun perspectief. Voor hen en hun teams de uitdaging deze input te verwerken tot een eindpresentatie op de laatste bijeenkomst op maandag 7 december 2015.

Terwijl de teams hun oogst van de bijeenkomst bespraken, namen een aantal deelnemers die geen lid zijn van een team plaats aan de 'keukentafel'. Met als gespreksonderwerp 'Hoe gaan we verder?' deden zij alvast een warming up voor de laatste bijeenkomst op 7 december.

Enkele reacties op die vraag lees je hieronder:

  • Verbreed de huidige groepen.
  • Zorg ervoor dat het convergeert en communiceer met de buitenwereld. Gebruik bijvoorbeeld een tekenaar om het beeldend te maken.
  • Vraag je af 'hoe zou jullie (brede) omgeving het doen?'
  • Maak het vervolg niet te breed > het moet wel convergeren.
  • Alleen processtappen zijn dodelijk.
  • Met betrekking tot de pitches: hebben allemaal betrekking op 1 onderdeel > geen pitch met een totaalbeeld/-visie > je kunt er wel iets gemeenschappelijks uit halen en daar dan verder mee (bijvoorbeeld energie of scheepvaart).
  • Veel pitches gaan uit van waarden van het gebied; vragen hierbij:
    • hoe neem je die waarden mee > je moet ze koesteren
    • welke moet je selecteren en dan met deze selectie 'een oplossing zoeken'
    • Aan het einde van de 4 bijeenkomsten wil je alles laten stollen, met name de waarden.
  • Blijf zo lang mogelijk breed.
  • De vraag voor de toekomst is 'Blijven dezelfde mensen betrokken?'
    • Alle deelnemers investeren nu vrijwillige eigen tijd en energie.
    • Wellicht moeten er nog wat creatieve mensen erbij
    • Young professionals actief bij betrekken > het is hun latere leefwereld
  • Eerst leek het een technische klus, maar dat is het nu echt niet meer. Het is belangrijk om dit wel te verzilveren!

In de 4e bijeenkomst Grip op de Maas op maandag 7 december worden de uitgewerkte perspectieven gepresenteerd.

Fotografie door Remco Hanou van heynow design.