Van CO2 naar Circulair

Van CO2 naar Circulair

Ik word de laatste weken bedolven onder allerlei materialenpaspoort-initiatieven en andere, soortgelijke oplossingen voor de circulaire bouweconomie. Prachtig, maar wat mij betreft een te eenzijdig en te beperkt spectrum. Ik mis de echt volhoudbare oplossingen die meerdere problemen tegelijk aanpakken.

Geschreven door: Atto Harsta

Geplaatst: 10 april 2018

Deel deze pagina

We zitten aan het begin van een aantal hele interessante transities die elkaar op veel terreinen intensief beïnvloeden. Ik doel op de energie-, grondstoffen- en gezondheidstransitie. Het gevaar bestaat dat we deze domeinen los van elkaar gaan benaderen en dan krijg je suboptimale en mogelijk zelfs tegengestelde belangen en oplossingen. Ik zie dat nu gebeuren in de grondstoffentransitie. Het lijkt of circulair bouwen alleen nog maar gaat over het in de kringloop houden van de bestaande technologische grondstoffen waar de bouw voor 90% uit bestaat. Nauwelijks een woord over de potentie van al onze hernieuwbare (natuurlijke) grondstoffen waar Europa wél over kan beschikken en die jaarlijks bijgroeien en tegelijkertijd een enorme hoeveelheid CO2 opnemen ipv uitstoten. De vele voordelen van biobased materialen als het gaat om haar positieve CO2 milieuprofiel, natuurbehoud en -ontwikkeling, bijdrage aan een gezond vitaliserende leefomgeving worden niet in de afwegingen meegenomen. Dat is toch echt iets heel anders dan kankerverwekkend rubbergranulaat een tweede leven verschaffen op kunstgrasvelden.

Het leek mij dan ook gepast om de kracht van hernieuwbaar en circulair ontwerpen, maar vooral die van een regeneratieve samenleving nog maar eens te noemen. Aan de hand van het schitterende ‘waargebeurde’ verhaal van het Oxford college neem ik je hierin mee. Heel in het kort (je moet zeker het volledige verhaal nog maar eens op het web nalezen); op een gegeven moment komt de universiteit van Oxford tot de ontdekking dat de inmiddels 5 eeuwen ouden eiken balken in de dakconstructie van de centrale eetzaal door houtkevers ernstig zijn aangetast. De veiligheid is in het geding – what to do? Want waar vind je ‘snel’ eiken balken van dit formaat (61x61 cm, met een lengte van bijna 14 m). De bestuurders komen niet tot een passende oplossing, waarop één van hen suggereert om hun eigen boswachter eens te vragen. En dan komt het moment waarop minsten 8 generaties boswachters hebben gewacht; het verzoek voor 10 enorme eiken balken. En wat is deze boswachter opgetogen als hij kan melden dat er destijds bij de bouw van de Oxford college (1379) ergens op het terrein al eiken bomen zijn aangeplant die er nu nog allemaal staan en voldoende omvang hebben om 10 nieuwe dakbalken te kunnen leveren. De bestuurders stonden versteld van zoveel vooruitziende en regeneratieve visie van hun voorgangers. Dat is samenwerken met de natuur, systeemintegratie waarbij economische en ecologische belangen in balans zijn. Het eikenbos heeft 500 jaar CO2 staan opnemen wat is vastgelegd in een fantastisch product wat minimaal nog een paar honderd jaar mee kan als bouwgrondstof voordat het de opgeslagen CO2 weer vrij laat bij verbranding of biologische afbraak.

Hoe geweldig zou het zijn als alles wat we ge- en verbruiken in balans is met de regeneratieve vermogens van onze aarde en dat dat één van de leidende principes is bij het ontwikkelen en ontwerpen van onze circulaire steden, gebouwen en producten.

Mijn oproep: laat je inspireren door deze regeneratieve visie en door de enorme potentie die natuurlijke, hernieuwbare materialen voor de circulair gebouwde omgeving hebben. We lossen daarmee in een keer een aantal problemen op wat veel verder gaat dan het simpelweg in de kringloop houden van technische materialen met een veel te groot CO2-profiel en als het tegenzit ook een negatief gezondheidseffect.

Atto

Atto Harsta
Bouwinnovator en transitiestrateeg
Procescoach De Bouwcampus

Deze column is gepubliceerd in: BouwCirculair - Beweging in ketens, april 2018, nr 1. 
Uitgever: Acquire publishing bv